เปิดพรีออเดอร์แล้วส่งของไม่ได้ ผิดฉ้อโกงหรือไม่ ฎีกา 3664/2568 ตอบชัด ไม่ติดคุก แต่ต้องคืนเงิน

พรีออเดอร์ที่ผู้ขายไม่ได้อ้างว่ามีของ และผู้ซื้อรู้ว่ายังไม่มีของ ถ้าส่งไม่ได้ อาจเป็นเพียงการผิดสัญญา ไม่ใช่ฉ้อโกง แต่ผู้ขายยังต้องคืนเงินเต็มจำนวน

“โอนแล้วไม่ได้ของ” เป็นปัญหาที่เจอกันบ่อยที่สุดในการซื้อขายออนไลน์ และหลายคนเข้าใจว่าทุกกรณีคือการฉ้อโกง แต่กฎหมายอาญาดูลึกกว่านั้น คือดูว่ามีการ “หลอกลวง” ตั้งแต่แรกหรือไม่

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3664/2568 แยกให้เห็นชัดระหว่างการผิดสัญญากับการฉ้อโกง

ผู้ขายโพสต์เปิดพรีออเดอร์กางเกงขาสั้นล็อตใหม่ทางเฟซบุ๊ก ผู้ซื้อซึ่งรับไปขายต่อทักแชทสั่งซื้อ 5,000 ชุด ชุดละ 27 บาท และโอนเงิน 135,000 บาท กำหนดรับของวันที่ 22 กันยายน 2563 แต่เมื่อถึงกำหนด ผู้ขายไม่ส่งสินค้า พนักงานอัยการจึงฟ้องฐานฉ้อโกงและนำข้อมูลเท็จเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ โดยผู้ซื้อเข้าร่วมเป็นโจทก์

ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง แต่ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ลงโทษฐานฉ้อโกงประชาชน จำคุก 3 ปี และให้คืนเงิน 135,000 บาท ผู้ขายจึงฎีกา

ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องกับศาลอุทธรณ์ และพิพากษายกฟ้องในส่วนอาญา โดยเห็นว่า ผู้ซื้อรู้อยู่แล้วว่าผู้ขายยังไม่มีสินค้า การรับพรีออเดอร์จึงไม่ใช่การแสดงข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริง ไม่ครบองค์ประกอบความผิดฐานฉ้อโกง และไม่ถือเป็นการนำข้อมูลเท็จเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์

อย่างไรก็ตาม การไม่ส่งสินค้าเป็นการผิดข้อตกลงซื้อขายในทางแพ่ง ศาลจึงพิพากษาให้ผู้ขายคืนเงิน 135,000 บาทแก่ผู้ซื้อ แม้คดีอาญาจะยกฟ้อง

ความผิดฐานฉ้อโกงต้องมีการหลอกลวงด้วยการแสดงข้อความเท็จหรือปกปิดข้อความจริง และผู้เสียหายหลงเชื่อจนส่งมอบทรัพย์ ถ้าผู้ซื้อรู้ความจริงอยู่แล้ว ก็ไม่มีการหลงเชื่อในสิ่งที่เป็นเท็จ

แต่การยกฟ้องอาญาไม่ได้แปลว่าผู้ขายพ้นความรับผิดทั้งหมด หน้าที่ส่งมอบหรือคืนเงินตามสัญญายังอยู่ และศาลสั่งคืนเงินได้ในคดีเดียวกัน

• ฝั่งผู้ขาย: แจ้งเงื่อนไขพรีออเดอร์ให้ชัด ทั้งกำหนดส่งและเงื่อนไขคืนเงินหากส่งไม่ได้
• ฝั่งผู้ขาย: ถ้าส่งไม่ได้ คืนเงินให้เร็วที่สุด การยื้อไว้คือความเสี่ยง
• ฝั่งผู้ซื้อ: เก็บแชท โพสต์ขาย และสลิป เพื่อใช้เรียกเงินคืน
• ฝั่งผู้ซื้อ: ถ้าผู้ขายโกหกว่ามีสินค้าพร้อมส่ง ทั้งที่ไม่มี ข้อเท็จจริงจะต่างจากคดีนี้

ไม่ทุกกรณี ต้องดูว่ามีการหลอกลวงตั้งแต่แรกหรือไม่ ถ้าผู้ซื้อรู้ว่ายังไม่มีสินค้าและเป็นพรีออเดอร์จริง อาจเป็นเพียงการผิดสัญญา

ได้ ในคดีนี้ศาลสั่งให้คืนเงิน 135,000 บาทในส่วนแพ่ง แต่ไม่ได้ดอกเบี้ย เพราะผู้เสียหายไม่ได้ขอดอกเบี้ยไว้ในคำร้อง หากเป็นผู้เสียหาย ควรขอทั้งเงินต้นและดอกเบี้ยให้ครบ