ทวงหนี้ไม่ได้เลยโพสต์ประจาน “คนโกง” ศาลฎีกาชี้ ผิดหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ควรใช้สิทธิทางศาลแทน

เป็นเจ้าหนี้ก็ไม่มีสิทธิประจาน โพสต์รูปพร้อมเรียกว่า “คนโกง” ผิดหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ทางที่ถูกคือฟ้องศาล

เมื่อทวงหนี้แล้วไม่ได้ อารมณ์แรกของหลายคนคือ “โพสต์ให้คนอื่นรู้” เผื่อจะกดดันให้ลูกหนี้ยอมจ่าย แต่สิ่งที่ได้กลับมาอาจเป็นคดีอาญาของตัวเจ้าหนี้เอง

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7256/2567 เป็นคำเตือนที่ชัดเจนสำหรับคนที่คิดจะใช้โซเชียลแทนศาล

วันที่ 25 สิงหาคม 2563 ผู้ถูกฟ้องใช้บัญชีเฟซบุ๊กโพสต์ข้อความพร้อมรูปของผู้เสียหาย ทำให้คนที่รู้จักเข้าใจว่าผู้เสียหายเป็นคนโกง ไม่ใช้หนี้ และหลอกลวงผู้อื่น ผู้เสียหายยังกล่าวหาว่า สองวันต่อมาผู้ถูกฟ้องกับพวกตั้งกลุ่มเฟซบุ๊กชื่อ “คนโกงปากช่อง” โดยใช้รูปผู้เสียหายเป็นภาพประจำกลุ่ม แต่ข้อหานี้ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์เห็นว่าพยานหลักฐานยังฟังไม่ได้

ศาลชั้นต้นยกฟ้อง แต่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 ลงโทษฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาสำหรับโพสต์แรก จำคุก 3 เดือนและปรับ 1,000 บาท แต่ยกโทษจำคุก คงให้ปรับสถานเดียว ทั้งสองฝ่ายฎีกา

ศาลฎีกาเห็นพ้องว่าการโพสต์ไม่ใช่การแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 329 จึงเป็นความผิดตามมาตรา 328

ศาลให้ข้อคิดว่า หากเชื่อว่าอีกฝ่ายไม่ชำระหนี้ ควรใช้สิทธิทางศาลบังคับชำระหนี้ แทนที่จะเผยแพร่ข้อความและภาพในลักษณะนี้

ศาลฎีกาแก้โทษเป็นจำคุก 3 เดือน ปรับ 1,000 บาท รอการลงโทษจำคุก 2 ปี คุมความประพฤติ 1 ปี และให้ทำงานบริการสังคม 24 ชั่วโมง ส่วนข้อหาเรื่องกลุ่มเฟซบุ๊กเป็นกรณีต้องห้ามฎีกา ศาลจึงไม่รับวินิจฉัย

ส่วนที่ผู้เสียหายขอค่าเสียหาย 800,000 บาทและขอให้ลงข้อความขอโทษ ศาลไม่ได้สั่งให้

หมิ่นประมาทคือการใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สามในลักษณะที่น่าจะทำให้เสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ส่วนมาตรา 328 เป็นเหตุเพิ่มโทษเมื่อทำโดยการโฆษณา ซึ่งการโพสต์บนเฟซบุ๊กที่ไม่ใช่กลุ่มปิดและบุคคลทั่วไปเข้าถึงได้ เข้าลักษณะนี้

ผู้ถูกฟ้องอ้างว่าข้อความเป็นเรื่องจริงและเป็นการติชมด้วยความเป็นธรรม แต่ศาลเห็นว่าการลงข้อความพร้อมรูปและชื่อของผู้เสียหายในเฟซบุ๊กที่บุคคลทั่วไปเข้าถึงได้ ไม่ใช่การแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตตามมาตรา 329 (1) (3) เพราะทางที่ถูกคือฟ้องศาลบังคับชำระหนี้

• ทวงหนี้เป็นส่วนตัว เป็นลายลักษณ์อักษร และเก็บหลักฐาน
• ส่งหนังสือทวงถาม แล้วฟ้องคดีหากไม่ได้รับชำระ
• หลีกเลี่ยงการโพสต์รูป ชื่อ หรือข้อมูลที่ชี้ตัวลูกหนี้ แม้จะไม่ระบุชื่อตรง ๆ
• ถ้าโพสต์ไปแล้ว ลบโดยเร็ว และปรึกษาทนายความ

มีความเสี่ยงสูง ต้องดูถ้อยคำ เจตนา และพยานหลักฐาน ในคดีนี้ศาลไม่ถือว่าการโพสต์ประจานเพื่อทวงหนี้เป็นการติชมโดยสุจริต

ศาลชี้ว่าทางที่ถูกคือฟ้องศาลบังคับชำระหนี้ การเป็นเจ้าหนี้ไม่ได้ให้สิทธิประจานลูกหนี้